SerbianEnglish (United Kingdom)

Krajem XVIII veka, izrada predmeta od voska je bila na vrhuncu popularnosti.
U ulici Baker u Londonu, Madame Tiso je izlagala figure poznatih ličnosti sa glavama izrađenim od voska. VOSAK_2Ona je bila među prvim i najpoznatijim proizvođačima ovakvih figura, a proslavila se izradom voštanih portreta francuskog kralja i njemu bliskih ličnosti  sa francuskog dvora, pogubljenih tokom revolucije 1789 (Luisa XVI, Marije Antoinete, Robespjera...).
Do početka XIX veka, među profesionalnim proizvođačima lutaka vosak je postao najpopularniji material.
Od njega su bile su pravljene dve vrste lutaka.     
Kompozitne lutke prekrivene voskom su bile pravljene tako što su glave, ruke i noge kompozitnih lutaka, bile prekrivane tankim slojem voska.
Njihova izrada je bila jednostavnija i jeftinija od metode primenjivane u proizvodnji voštanih lutaka koje su bile pravljene u kalupima.  
Lutke pravljene ovom metodom su imale daleko prirodniji izgled od kompozitnih lutaka.
Njih su uglavnom proizvodili nemački proizvođači lutaka u periodu od 1830 do 1900, dok su Englezi  počeli sa njihovom proizvodnjom oko 1870.
Većina engleskih lutaka je jasno označena registrovanim i prepoznatljivim žigom njihovih proizvodača, tako da se pretpostavlja da su neoznačene lutke, nemačke proizvodnje.
Promene temperature i vlažnosti vazduha  prouzrokuju širenje i skupljanje kompozitne baze, što zatim prouzrokuje pucanje voska kojim je ovaj kompozit prekriven.
Lutke napravljene livenjem voska, vode poreklo od rasprostranjene rimsko-katoličke tradicije pravljenja raznovrsnih predmeta od voska koji su stavljani na oltar.
Umetnici koji su pravili ove religiozne predmete, kasnije su počeli da proizvode i lutke od voska.
Veruje se da su prve lutke od voska koje nisu bile namenjene religioznim obredima napravljene u XIX veku, u Nemačkoj.
Ova vrsta lutaka je najvećim delom bila pravljena u malim kućnim radionicama.
Njihova proizvodnja je bila veoma rizična.
Postojala je opasnost da se radnici opeku prilikom topljenja i livenja voska  ili da oštete pluća prilikom ispunjavanja tela lutaka finom prašinom od piljevine drveta. Osim toga, postojala je opasnost od trovanja olovom koje je bilo u sastavu boja korišćenih za farbanje lutaka.
Tehnika pravljenja ovih livenih lutaka od voska je bila razvijena u  Londonu. U vremenu od 1870 do 1930, napravljeni su najlepši primerci ovih lutaka.
U poređenju sa ostalim vrstama lutaka, lutke od voska najviše liče na pravu ljudsku kožu i najprijatnije su za dodir.
Svi proizvođači livenih lutaka su koristili praktično isti metod izrade lutaka.
Metalni kalupi su bili zagrevani u ključaloj vodi posle čega su bili vađeni, istresani i zatim sušeni mekim krpama.
Tako zagrejani kalupi su zatim bili ređani po klupi i punjeni otopljenim voskom.
Kako se vosak hladio, postajao je sve gušći i hvatao se za obode kalupa. Kada bi debljina ohlađenog i stvrdnutog sloja dostigla 0.64 cm, višak tečnog voska je bio istresan.
Najveći broj kalupa je bio pravljen iz tri dela koji su se posle hlađenja uklapali.
Lice sa čelom je činilo jedan deo, dok je zadnji deo glave bio pravljen iz dva dela.
Ruke i noge su bile pravljene iz dva ili tri dela.
Posle vađenja iz kalupa, delovi su sastavljani i ivice glačane.
Rupe za oči, nos, usta i uši, bile su pravljene uz pomoć noža, dok su otvori u ramenima, nogama i rukama, pravljeni vrućim igalama.
U lutkinoj glavi su oštrim skalperom, usecani  tanki žlebovi u koje je ubacivano po tri-četiri vlasi.
Posle toga, zadnjim delom skalpera su pritiskani žlebovi i izravnavana površina glave, čime se ujedno sprečavalo ispadanje usađenih pramenova.
Kod najvrednijih modela usađivana je prirodna, ljudska kosa, vlas po vlas. Sličnom metodom su zatim bile usađivane trepavice i obrve. Da bi se dobio što verniji izgled prave kože i smanjio prirodni sjaj voska, cela lutkina glava je zatim bila puderisana i na njene usne je nanošena boja. Glave su pravljene sa vratom i delom ramena (poprsjem), na kojima su vrućim iglama bile bušene rupe koje su služile prilikom povezivanja tj. zašivanja lutkinog krpenog tela za voštana ramena.
Tela ovih lutaka su bila uglavnom pravljena od tkanine i punjena kravljom dlakom ili usitnjenom piljevinom od drveta.  
Posle 1900, umesto kravljom dlakom, tela lutaka su bila ispunjavana kapokom (detalj koji je koristan kod određivanja vremena nastanka lutke).